Wareysi caafimaad wuxuu ka duwan yahay wareysi xafiis, sababtoo ah qalad shaqada lagu sameeyo wuxuu qaadi karaa naf. Guddigu, oo badanaa ka kooban dhakhtar ama kalkaaliye sare, maareeye ama matron, iyo sarkaal HR ah, hal shay buu weydiinayaa: bukaannadu ma ammaan kula noqon doonaan? Su'aal kasta oo dhow, xitaa “nagu soo warran naftaada”, waxaa lagu qiimeeyaa shanta shay ee hoose.
- Badbaadada bukaanka iyo kor-u-gudbinta: waad dareentaa bukaan xaaladdiisu sii xumaanayso, waxaad ku dhex shaqaysaa doorkaaga, goor horena caawimaad ayaad u yeedhaa. Inaad sugto wareegga dhakhtarka waa jawaabta dhacda.
- Borotokoollada: waad magacaabi kartaa oo raaci kartaa kuwa xilka u gaarka ah, tusaale IMCI carruurta bukta, CMAM nafaqo-darrada, BEmONC umulinta, iyo ka hortagga iyo xakamaynta caabuqa. Guddiyadu waxay rabaan magaca borotokoolka iyo hal tallaabo oo ka mid ah, ee ma aha “tilmaamaha ayaan raacaa”.
- Naxariista iyo isgaarsiinta: cudurka waxaad ku sharaxdaa Soomaali fudud, hooyada ama ninka ayaad ku dartaa marka bukaanku rabo, waxaadna hubisaa inay fahmeen. Inaad degdegiso qoys cabsanaya dhibco hoose ayay heshaa xitaa haddii daawadu sax ahayd.
- Diiwaangelinta: calaamadaha muhiimka ah oo waqti leh, daawada, qiyaasta iyo saxiixaaga; diiwaan la mid ah kaarka kaydka; warqad u-gudbin oo xarunta xigta akhrin karto.
- Ku shaqaynta wax yar: waxa aad samayso marka mashiinka oksijiinta jabo, marka amoxicillin dhammaato, marka aad tahay kalkaaliyaha keliya ee 30 sariirood habeenkii. Beddelaad ammaan ah oo tilmaamaha ku dhex jirta, warbixin iyo u-gudbin goor hore ah, weligaana daaweyn la hal-abuuray ma aha.
Hannaanku badanaa saddex qaybood buu leeyahay, mararka qaarna isla subax ayay wada yimaadaan. Marka hore kiis caafimaad oo qoraal ah, 30 ilaa 60 daqiiqo: ilmo laba jir ah oo qandho iyo neefsasho degdeg ah hayo, adiguna waxaad qortaa waxa aad baadho, sida aad u kala saarto, waxa aad siiso iyo inaad u gudbiso iyo in kale. Kadib goob xirfado la tuso: gacmo-dhaqid, calaamadaha muhiimka ah, MUAC, isku-darka ORS, kaanuulo lagu galiyo qaab-tusaale, ama hadal caafimaad oo gaaban oo hooyo tusaale ah loo jeediyo. Kadibna guddiga saddex ama afar qof ah. HR weydii qaybaha aad la kulmi doonto; xirfadaha goobta la tuso maalinta ka horreysa saaxiib kula celceli.