Hage door · Wareysiyada NGO & UN
Field officer (sarkaalka goobta)
Wuxuu daboolayaa: Field officer, field assistant, community mobiliser, enumerator, protection monitor iyo field monitor
Waxaa loogu talagalay dadka maalin kasta ka shaqeeya tuulooyinka iyo xeryaha: la kulanka bulshada, ururinta xogta, la-socodka iyo soo sheegidda waxa ay arkaan. Guddiyada xilalka goobta waxay tijaabiyaan kalsoonida, anshaxa iyo badbaadada sida ay u tijaabiyaan xirfadaha.
Waxa guddiyadu raadiyaan
- Inaad bulsho si ixtiraam leh u gasho, adigoo maraya maamulka iyo odayaasha, isla markaana gaadhaya haweenka, beelaha laga tirada badan yahay iyo dadka naafada ah.
- Inaad taqaan aasaaska do no harm iyo safeguarding: gargaarku waa bilaash, wax-is-dhaaf ma jiro, walaacyaduna waxay maraan jidka saxda ah.
- Inaad xogta u ururiso si anshax leh: oggolaansho la fahmay, sir-hayn, su'aalo dhexdhexaad ah iyo qorid sax ah oo jawaabaha.
- Inaad raacdo xeerarka amniga, oo aad joojiso marka xaaladdu aanay ammaan kuu muuqan.
- Inaad si sax ah oo waqtigeeda ah u soo sheegto waxa aad aragtay, adigoo kala saaraya xaqiiqada iyo waxa laguu sheegay.
- Inaad taqaan deegaanka iyo luqadihiisa, oo aad u adkaysan karto maalmo dhaadheer iyo safar adag.
Su'aalaha ay weydiiyaan
1“Sidee u soo bandhigtaa mashruuc cusub tuulo aan cidna hay'addayada aqoon?”
Sababta ay u weydiiyaan: Gelitaanka bulshadu wuxuu go'aamiyaa in mashruuca la aamino iyo in kale. Guddigu wuxuu hubinayaa inaad ixtiraamto hababka deegaanka, filashooyinka maamusho, oo aad gaadho qof walba, ee aanay ahayn kuwa awoodda leh oo keliya.
Sida looga jawaabo
- Marka hore u tag maamulka deegaanka iyo odayaasha, adigoo wata warqad hordhac ah oo xafiiskaaga ka timid.
- Si fudud u sharax waxa mashruucu qabto iyo waxa aanu qaban, iyo in gargaarku bilaash yahay.
- Haweenka iyo beelaha laga tirada badan yahay si gooni ah ula kulan, waqti iyo meel ku habboon.
- Ka tag lambarka hotline-ka, oo dib u soo noqo waqtigii aad ballanqaaday.
Tusaale jawaab I would go first to the village chairman and the elders with the introduction letter from our office, and explain who we are, what the project offers and what it does not. I would say clearly that aid is free and that nobody should pay anyone to be registered. Then I would ask a female colleague to hold a separate meeting with women in the afternoon, when they are back from fetching water. Before leaving I would give the hotline number and agree the date of our next visit, and I would make sure we came back on that date.
2“Sidee oggolaansho u weydiisaa ka hor wareysiga?”
Sababta ay u weydiiyaan: Oggolaanshuhu waa xeerka koowaad ee ururinta xogta. Guddigu wuxuu hubinayaa inaad sharaxdo ujeeddada, ka dhigto mid ikhtiyaari ah, oo aad ilaaliso sirta, gaar ahaan carruurta iyo mawduucyada xasaasiga ah.
Sida looga jawaabo
- Sheeg cidda aad tahay, sababta aad wax u weydiinayso iyo inta ay qaadanayso.
- Caddee inay ikhtiyaari tahay, ay joojin karaan wakhti kasta, iyo in diidmadu aanay saamayn gargaarkooda.
- Sharax sida jawaabaha si qarsoodi ah loo hayo, kadibna si cad u weydii oo qor jawaabta.
- Carruurta, hel oggolaanshaha qofka xanaaneeya iyo oggolaanshaha ilmaha laftiisa.
Tusaale jawaab I introduce myself and the organisation, and say we are asking families about water and hygiene so the project can plan better. I say it takes about twenty minutes, it is voluntary, they can skip any question or stop at any time, and saying no will not change any help they receive. I explain that their name will not appear in any report. Then I ask, “Do you agree to take part?” and record the answer in the form. If the answer is no, I thank them and move to the next household.
3“Sahan dhexdiisa, haweeney ayaa kuu sheegtay in ninkeedu garaaco. Maxaad samaynaysaa?”
Sababta ay u weydiiyaan: Shaqaalaha goobta badanaa waxay maqlaan rabshado. Guddigu wuxuu hubinayaa inaad si ammaan ah uga jawaabto: dhegeyso, ha baadhin, la wadaag macluumaadka adeegyada, oo u gudbi oo keliya haddii ay oggolaato.
Sida looga jawaabo
- Si deggan u dhegeyso, rumayso, hana ku cadaadin faahfaahin.
- U sheeg adeegyada jira, sida daryeel caafimaad, taageero nafsi ah ama xarun haween.
- U gudbi referral pathway-ga oo keliya haddii ay oggolaato, weligaana ha u sheegin ninkeeda ama deriskeeda.
- Qarsoodi ka dhig: foomka sahanka ha gelin, supervisor-kaaga ama qofka ilaalinta u qaabilsanna waxa ugu yar oo keliya u sheeg.
Tusaale jawaab I would stop the survey questions, listen, and tell her I believe her and that it is not her fault. I would not ask for details or give advice about her marriage. I would tell her quietly about the services our partners offer, like the health centre and the women's support group, and ask if she would like me to connect her. If she agrees, I would pass her contact to the protection focal point through the referral pathway. I would not write her story in the survey form, and I would not mention it to anyone else.
4“Waxaad timid tuulo, waxbase kuu muuqdaan inay khaldan yihiin: dadku way walwalsan yihiin, niman hubaysanna agagaarka ayay joogaan. Maxaad samaynaysaa?”
Sababta ay u weydiiyaan: Wacyiga amnigu wuxuu badbaadiyaa kooxaha. Guddigu wuxuu hubinayaa inaad aaminto calaamadaha digniinta, raacdo hannaannada, oo aad badbaadada ka hormariso bartilmaameedka maalinta.
Sida looga jawaabo
- Ha bilaabin ama ha sii wadin hawsha; si deggan uga bax jidka la isku raacay.
- Wac qofka amniga u qaabilsan ama supervisor-kaaga isla marka ay ammaan tahay.
- Qor incident report: waxa aad aragtay, meesha iyo waqtiga.
- Dib ha ugu noqon ilaa kooxda amnigu oggolaato.
5“Maxay do no harm uga dhigan tahay shaqadaada goobta?”
Sababta ay u weydiiyaan: Gargaarku wuxuu abuuri karaa xiisad ama khatar haddii si taxaddar la'aan ah loo sameeyo. Guddigu wuxuu hubinayaa inaad ka fikiri karto cidda waxyeello gaadhi karto iyo sida looga hortago.
Sida looga jawaabo
- Ka fikir cidda ka faa'iidaysanaysa iyo cidda laga tagayo, tusaale ahaan bulshada martida loo yahay iyo qoysaska barakacay.
- Dooro waqtiyo iyo meelo ammaan ah, gaar ahaan haweenka iyo carruurta.
- Ilaali xogta dadka, weligaana ha muujin cidda wax heshay si khatar u gelinaysa.
6“Sidee u qortaa field report booqasho la-socod ka dib?”
Sababta ay u weydiiyaan: Go'aannada barnaamijku waxay ku tiirsan yihiin field report-yada. Guddigu wuxuu hubinayaa inaad qorto xaqiiqooyin, kala saarto waxa aad aragtay iyo waxa aad maqashay, oo aad soo sheegto warka xun sidoo kale.
Sida looga jawaabo
- Qor aasaaska: taariikhda, meesha, cidda aad la kulantay iyo waxa aad hubisay.
- Tiri, ha qiyaasin, oo waxa laguu sheegay ku calaamadee “waxaa sheegay”.
- Ku dar dhibaatooyinka iyo cabashooyinka, xitaa haddii ay mashruuca u muujinayaan si xun.
- Dir isla maalintaas ama maalinta xigta, adigoo raacinaya sawirro oggolaansho lagu qaaday.
Tusaale jawaab After visiting a water point I write the date, the village and who I met, for example the water committee chair and three women collecting water. Then I write what I checked myself: the tap was working, but the fence was broken and animals were drinking at the tank. I keep what people told me separate: “Women reported that the committee charges a fee some households cannot pay.” I add a photo of the broken fence and my recommendation, and I send the report to my supervisor the same evening.
7“Sidee u hubisaa in haweenka iyo dadka naafada ah lagu daro shaqadaada?”
Sababta ay u weydiiyaan: Gender iyo inclusion waa qayb ka mid ah shaqo kasta oo NGO. Guddigu wuxuu rabaa tallaabooyin la taaban karo, ee ma aha weedh sheegaysa inaad qof walba si siman ula dhaqanto.
Sida looga jawaabo
- Haweenka kulamo gooni ah la yeelo, oo ay hoggaaminayso shaqaale dumar ah meesha ay suurtogal tahay.
- Naafonimada si ixtiraam leh wax uga weydii, oo guriga ku booqo kuwa aan goobta iman karin.
- Hubi in goobaha, safafka iyo waqtiyadu ay ku habboon yihiin dadka waayeelka ah, haweenka uurka leh iyo dadka naafada ah.
Tusaalooyinka jawaabaha waa English, luqadda guddiyada badankoodu isticmaalaan. Adigu erayadaada ku sheeg.
Mawduucyada dib u eeg
- Community entryTallaabooyinka ugu horreeya ee deegaan cusub: la kulanka maamulka iyo odayaasha, si daacad ah u sharaxidda mashruuca, kadibna gaadhista koox kasta. Guddiyadu waxay weydiiyaan sida aad u samayn lahayd iyo waxa aadan weligaa ballanqaadin.
- Do no harmFikradda ah in gargaarku aanu xaaladda sii xumayn, tusaale ahaan isagoo huriya xiisad qabiil, dadka khatar geliya ama abuura ku-tiirsanaan. Diyaar u ahow hal tusaale oo khatar aad dareentay oo aad ka fogaatay.
- Safeguarding and PSEAIlaalinta dadka aad u adeegto waxyeello uga imanaysa shaqaalaha, oo ay ku jiraan ka-faa'iidaysiga iyo xadgudubka galmo. Gargaarku mar walba waa bilaash, shaqaale ma weydiisan karo lacag ama wax-is-dhaaf, walaacyadana waa la soo sheegaa, adiguna weligaa ma baadhid.
- Informed consentOggolaansho la bixiyo ka dib marka qofku fahmo cidda aad tahay, sababta aad u weydiinayso, inay ikhtiyaari tahay iyo sida jawaabaha loo hayo. Filo layli door-ciyaar ah oo aad Soomaali ku weydiisanayso oggolaansho.
- Confidentiality and data protectionWareysiyo meel gaar ah lagu qabto, magacyo aan report-yada ku jirin, taleefanno qufulan, iyo liisas ama sawirro aan WhatsApp ama baraha bulshada lagu wadaagin. Taleefan lumay oo xog sahan ku jirto waa khatar dhab ah.
- Referral pathwayLiiska la isku raacay ee adeegyada iyo xidhiidhada kiisaska sida rabshadaha ku salaysan jinsiga, ilaalinta carruurta ama baahiyaha caafimaad ee degdegga ah. Shaqaalaha goobtu way gudbiyaan iyagoo oggolaansho haysta; lama taliyaan mana baadhaan.
- Security SOPs and movementXeerarka safarka goobta: oggolaansho ka hor dhaqdhaqaaqa, wicitaannada check-in iyo check-out, waddooyin la isku raacay, safar la'aan saacad go'an ka dib, iyo soo sheegidda dhacdooyinka. Guddiyadu waxay weydiiyaan waxa aad samayn lahayd haddii xaaladdu isbeddesho.
- Neutral questions and probingWeydiin adigoon jawaab soo jeedin (“Sidee biyaha u heshaan?”, ee ma aha “Biyuhu way xun yihiin, sow ma aha?”) iyo dabagal ilaa jawaabtu caddaato. Sidan ayaa xirfadaha enumerator-ka lagu tijaabiyaa.
- Protection monitoringBooqashooyin iyo wareysiyo joogto ah si loo arko khataraha sida guryo ka saarid, rabshado, kala-tagga qoysaska ama adeegyo laga hor istaagay, oo lagu soo sheego jid ammaan ah. Kala garo la-socodka khatarta iyo maaraynta kiiska.
- Gender and inclusionHubinta in haweenka, dadka waayeelka ah, beelaha laga tirada badan yahay iyo dadka naafada ah ay ka qayb qaadan karaan oo ka faa'iidaysan karaan: kulamo gooni ah, shaqaale dumar ah, goobo la gaadhi karo, iyo natiijooyin loo kala saaray jinsi, da' iyo naafonimo.
- Complaints hotline and help deskHababka ay bulshadu si ammaan ah dhibaatooyinka ugu soo gudbin karto. Shaqaalaha goobtu booqasho kasta dadka ayay xusuusiyaan, cabasho kastana isla maalintaas ayay gudbiyaan iyagoon keligood go'aan ka gaadhin.
Hawlaha la sameeyo ee laga yaabo in lagu siiyo
- 1Layli door-ciyaar: xubin guddiga ka mid ah ayaa ciyaaraya madaxa qoys, adiguna waxaad weydiisanaysaa oggolaansho oo waxaad Soomaali ku wadaysaa dhowr su'aalood oo sahan ah. Qoraalka oggolaanshaha cod dheer ugu celceli ilaa uu dabiici u dhawaaqo.
- 2Imtixaan taleefan: si sax ah u buuxi foom KoboToolbox ama ODK oo gaaban, oo leh GPS iyo sawir, oona hubi ka hor intaadan gudbin. Ku rakib KoboCollect ama ODK Collect oo ku celceli foom tusaale ah.
- 3Field report qoraal ah oo gaaban oo xaalad laga dhisay, 30 daqiiqo gudahood: waxa aad aragtay, meesha, cidda aad la kulantay, waxa aad samaysay iyo waxa aad ku talinayso. Kala saar xaqiiqooyinka iyo waxa dad kale kuu sheegeen.
- 4Hawl tarjumaad: fariin gaaban ama qoraal oggolaansho ka beddel Ingiriisi una beddel Soomaali cad, meelaha koonfurta qaarkoodna Af-Maay. Ku celceli tarjumidda macnaha, ee ha tarjumin eray-eray.
Khaladaadka ka fogow
- Ballanqaadidda gargaar xilliga gelitaanka bulshada ama sahannada, sida “dhammaantiin lacag ayaad heli doontaan”.
- In qiyaas loo qoro xaqiiqo: “ilaa 200 qoys”, “qof walba wuxuu leeyahay shaqaaluhu way xadaan”.
- In la sii socdo ka dib marka xaaladda amnigu isbeddeshay, si bartilmaameedka maalinta loo dhammaystiro.
- Ka boodidda oggolaanshaha, ama su'aalo xasaasi ah oo lagu weydiiyo deriska ama qoyska hortooda.
- In lala hadlo odayaasha iyo ragga oo keliya, taasna loogu yeedho la-tashi bulsho.
- Sawir ka qaadidda dadka, gaar ahaan carruurta, oggolaansho la'aan, ama in baraha bulshada la dhigo.
Hubin degdeg ah
5 su'aalood. Mid kasta ka jawaab si aad u aragto sharaxaadda.
Su'aasha 1 ee 5
Jawaabta la bixiyey:
Field report: “The whole village is angry. Everyone says the committee is stealing. About 300 families did not get anything.”
Hel dhibaatada ku jirta field report-kan.
Su'aasha 2 ee 5
Markii aad timid tuulo, wax baa ammaan-darro kuu muuqda. U kala hormari ficilladaada.
Tallaabooyinka taabo tartiibka saxda ah.
Su'aasha 3 ee 5
Nin aad hadda qoyskiisa diiwaangelisay ayaa kuu soo bandhigay neef ari si uu kaaga mahadceliyo. Maxaad samaynaysaa?
Su'aasha 4 ee 5
Haddii qoys diido sahanka, waxaad u sheegi kartaa in diidmadu saamayn karto gargaarkooda, si dad badan uga qayb qaataan.
Su'aasha 5 ee 5
Guddigu wuxuu kaa codsaday inaad muujiso sida aad wareysi u bilaabi lahayd. Bilowgee ayaa ka xoog badan?